mục đích của hội duy tân là gì

Bách khoa toàn thư phanh Wikipedia

Duy tân Hội
維新會
Ám xã

Bạn đang xem: mục đích của hội duy tân là gì

Lãnh tụCường Để
Chủ tịchPhan Bội Châu
Phát ngôn viênNguyễn Tiểu La
Đặng Tử Kính
Đặng Thái Thân
Thành lập1904
Giải tán1912
Trụ sở chínhNam Thịnh tô trang, Thăng Bình, Quảng Nam
Tổ chức thanh niênViệt Nam Cống hiến Hội
Ý thức hệQuân căn nhà lập hiến
Thuộc quốc gia Liên bang Đông Dương
Màu sắc chủ yếu thức         
Khẩu hiệuĐánh xua giặc Pháp, phục sinh nước Việt Nam, xây dựng Quân căn nhà lập hiến

Duy tân Hội (chữ Hán: 維新會, tên thường gọi khác: Ám xã) là 1 trong tổ chức triển khai kháng Pháp tự Phan Bội Châu, Nguyễn Tiểu La và một trong những đồng chí không giống xây dựng năm 1904 bên trên Quảng Nam (Trung Kỳ), và tồn bên trên cho tới năm 1912 thì tự động hóa giải thể. Theo một trong những căn nhà sử học tập, thì tổ chức triển khai này đã dẫn đến một bầu không khí cách mệnh sôi sục, đáng chú ý nhất là trào lưu Đông Du tuy nhiên hội vạc động tiếp tục mở rộng từng toàn nước, và đã nhận được được sự cỗ vũ của không ít người, nhất là ở Nam Kỳ. Trong xuyên suốt cả thời kỳ kể từ 1904 - 1911, Duy tân Hội thực sự vào vai trò như 1 đảng chủ yếu trị...[1]

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 8 tháng tư năm Giáp Thìn (1904), sau khoản thời gian kể từ Nam Kỳ về, Phan Bội Châu nằm trong Cường Để và rộng lớn đôi mươi đồng chí không giống họp tận nhà riêng rẽ của Nguyễn Hàm (còn mang tên là Nguyễn Thành, Nguyễn Tiểu La) bên trên Nam Thịnh tô trang (Thăng Bình, Quảng Nam) lập đi ra một đội chức kín đáo mang tên là Duy tân Hội.

Kỳ Ngoại hầu Cường Để (cháu 5 đời của Nguyễn Phúc Cảnh) được chào thực hiện Hội căn nhà nhằm hàng phục nhân tâm[2], hội tụ sĩ phu yêu thương nước, tranh giành thủ sự tán thành và giúp sức của khá nhiều người nội địa. Còn Phan Bội Châu, Nguyễn Thành, Trình Hiền, Lê Võ, Đặng Tử Kính, Đặng Thái Thân...đều là những hội viên trọng yếu đuối, đảm nhiệm từng hoạt động và sinh hoạt của hội.

Sự khiếu nại lịch sử vẻ vang cần thiết này và đã được Phan Bội Châu ghi lại nhập Tự Phán như sau:

Đến ngày kỳ ước đó là thượng tuần tháng tư, tôi vào trong nhà Tiểu La (Nguyễn Hàm), đối với cả ông Kỳ Ngoại Hầu cho tới. Giữa hội đơn giản người trọng yếu đuối rộng lớn nhị chục con người...Bắt đầu khai hội kể từ buổi sớm qua loa chủ yếu trưa tan hội. Tên hội chỉ người nhập hội biết, ko lập buột sách, ko ghi chép chúng ta thương hiệu, lịch trình plan chỉ mồm trao lòng lưu giữ tuy nhiên thôi. Đặt Kỳ Ngoại Hầu thực hiện Hội căn nhà, hễ khi xưng hô chỉ gọi là ông căn nhà, cấm ko được hở chữ "hội" đi ra...Những giờ xưng hô nhau, chỉ gọi là bạn bè, tuyệt ko đưa ra hạng mục gì...[3]

Theo căn nhà sử học tập Phạm Văn Sơn, thì phạm vi công tác làm việc được phân ấn định như sau: Từ Nam Ngãi (Quảng Nam và Quảng Ngãi) trở nhập Nam, tự Nguyễn Hàm phụ trách; kể từ Quảng Bình, Quảng Trị trở đi ra Bắc thì tự Phan Bội Châu đảm nhiệm[4].

Điều này đã cho chúng ta thấy nhị ông là nhị yếu đuối nhân hàng đầu của Duy Tân hội. Và qua loa quy trình hoạt động và sinh hoạt của hội, đã và đang đã cho chúng ta thấy nhị ông ngược là căn nhà design, là kẻ triển khai những công tác làm việc cần thiết của hội.

Mục đích[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1901, Phan Bội Châu nằm trong một trong những đồng chí thân thuộc thiết tiếp tục vạch đi ra tía plan, bại liệt là:

  • Liên kết với dư đảng Cần Vương và những trai tráng ở vùng tô lâm, xướng khởi nghĩa quân tiến công Pháp với cách thức đảo chính.
  • Tìm người dòng tộc vua căn nhà Nguyễn lập thực hiện minh căn nhà, rồi ngầm link với những người dân với quyền năng, hội tụ những người dân trung nghĩa nhằm bên nhau cử sự.
  • Khi quan trọng tiếp tục phái người xuất hiện tại cầu nước ngoài viện.

Mục đích là cốt sao phục sinh được nước Việt Nam, lập đi ra một chính phủ nước nhà song lập, ngoại giả chưa tồn tại căn nhà nghĩa gì không giống cả [5]

Đây rất có thể xem như là sự khởi điểm của một cương lĩnh hoạt động và sinh hoạt của Duy tân Hội, được lập năm 1904.

Đến năm 1906, tức khoảng chừng hai năm sau kể từ thời điểm Duy Tân hội Thành lập và hoạt động, lịch trình của hội vừa được Phan Bội Châu khởi thảo, mang lại in và công tía. Lúc bại liệt mục tiêu của hội vừa được kể một cơ hội kha khá rõ rệt là khôi phục nước nước Việt Nam, lập trở nên nước quân căn nhà lập hiến[6].

Nhiệm vụ trước mắt[sửa | sửa mã nguồn]

Hội nghị xây dựng hội Duy Tân hội năm 1904 tiếp tục đưa ra tía trọng trách trước đôi mắt, bại liệt là:

Xem thêm: cấu tạo và chức năng của da

  • Phát triển quyền năng của hội về người hao hao về tài chủ yếu.
  • Xúc tiến thủ việc sẵn sàng đảo chính và những việc làm tiếp sau đó.
  • Xác ấn định phương châm đi ra quốc tế cầu viện và cách thức triển khai.

Hai khoản bên trên kí thác mang lại toàn thể hội viên đảm đương, còn khoản loại tía thì ủy thác mang lại Nguyễn Thành và Phan Bội Châu bàn kín rồi triển khai, những hội viên không giống ko được biết. Và theo đòi Nguyễn Hàm, thì nước Tàu lúc này quốc thể tiếp tục suy nhát, cứu vớt bản thân ko đoạn thì cứu vớt được ai. Duy nước Nhật Bản là 1 trong nước hiện đại ở nhập nòi như là domain authority vàng mới mẻ tiến công được Nga, dã tâm đang được hăng lắm. Tới bại liệt, lấy không còn lợi sợ hãi tỏ với nó, vớ nó ứng viện mang lại tao. Nếu nó ko xuất binh nữa tuy nhiên (ta tới) mướn tư bổng mua sắm vũ khí, vớ rất có thể dễ dàng lắm...[7] Sau bại liệt, việc quý phái Nhật Bản cầu viện và đã được phần đông hội viên giã trở nên.

Lược kể một vài ba hoạt động và sinh hoạt của hội[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức trào lưu Đông Du[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chính: Phong trào Đông Du

Ngày đôi mươi mon Giêng năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu, Đặng Tử Kính, Tăng Bạt Hổ (một member cũ của trào lưu Cần vương vãi, thực hiện người dẫn đường) xuống tàu thủy bên trên TP. Hải Phòng, theo đòi đường thủy kín đáo quý phái Quảng Đông, Hồng Kông, Thượng Hải rồi tiếp cận Hoành Tân (Yokohama) nằm trong Nhật Bản.

Đến điểm Phan Bội Châu gửi thư van bắt gặp Lương Khải Siêu, một căn nhà cách mệnh người Trung Quốc. Trong cuộc cây viết đàm, Lương Khải Siêu khuyên răn Phan Bội Châu không kiếm cơ hội cầu nước ngoài viện (nhất là tránh việc lấy quân team Nhật nhập nước) nhằm lấy lại độc lập; tuy nhiên nên chú ý việc dạy dỗ và thức tỉnh dân chúng nội địa trước, Khi với thời cơ chất lượng thì có lẽ ai nấy đều tiếp tục sẵn sàng nhằm thực hiện cuộc nổi dậy… Sau bại liệt, Lương Khải Siêu còn trình làng Phan Bội Châu với nhị hero cần thiết của Đảng Tiến Sở đang được vắt quyền ở Nhật Bản, là tì tước đoạt Ôi Trọng Tín (Okuma Shigenobu) và Thủ tướng mạo Khuyển Dưỡng Nghị (Inukai Tsuyoshi) nhằm van chính phủ nước nhà Nhật giúp sức nước Việt Nam tiến công xua Pháp. Nhưng nhị người này nhận định rằng thời điểm lúc đó ko tương thích nhằm Nhật rất có thể giúp sức về quân sự chiến lược, chỉ khuyên răn Phan Bội Châu trả Cường Để quý phái Nhật (để không biến thành Pháp bắt), ghi chép sách vở nhằm tranh giành thủ sự tán thành của dư luận toàn cầu, mặt khác cổ động thanh niên quý phái Nhật tiếp thu kiến thức nhằm chờ đón thời cơ[8].

Tháng 6 năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu và Đặng Tử Kính đem một trong những sách "Việt Nam vong quốc sử" [9] kín đáo về nước.

Sau Khi bị Nhật Bản kể từ chối giúp sức chiến binh mang lại hội, Phan Bội Châu tiếp tục chuyển làn kể từ "cầu viện" quý phái "cầu học". Nhờ vậy trào lưu Đông Du được nổi lên, được phần đông người dân ở cả tía kỳ nhập cuộc và cỗ vũ, nhất là ở Nam Kỳ[10].

Tháng 10 năm 1905, Phan Bội Châu quay về Nhật Bản cùng theo với 3 thanh niên, sau này lại nhận thêm 5 người nữa. Năm 1906, Cường Để qua loa Nhật, được sắp xếp nhập học tập ngôi trường Chấn Võ. Kể kể từ bại liệt cho tới năm 1908, số học viên quý phái Nhật Bản du học tập lên đến mức khoảng chừng 200 người, sinh hoạt công cộng nhập một đội chức với quy củ gọi là Việt Nam Cống hiến Hội...

Các hoạt động và sinh hoạt khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài việc tuyển chọn lựa chọn một trong những thanh niên trẻ con, mưu trí, hiếu học tập, Chịu đựng được lao cực, đưa theo du học; Duy Tân hội còn tổ chức những hoạt động và sinh hoạt sau:

  • Tuyên truyền, hoạt động những sĩ phu, căn nhà công ty và người dân yêu thương nước đứng lập đi ra những hội nông, hội buôn[11], hội học; vừa vặn nhằm hội tụ quần bọn chúng, vừa vặn để sở hữu kinh phí đầu tư mang lại hội.
  • Chuẩn bị vũ trang tiến thủ cho tới đảo chính. Đây là yếu tố khó khăn nhất. Trong Ngục Trung Thư, Phan Bội Châu tiếp tục ghi chép rõ:
Phải chi bản thân ở nhập những thời Đinh, Lý, Lê, Trịnh thuở xưa, thì chỉ vung tay tuy nhiên kêu lên một giờ, tức thời sóng dậy sấm vang đơn giản việc trở nên trong tích tắc tuy nhiên thôi. Nhưng đời ni thì khác hoàn toàn. Từ khi đời với súng đạn sáng tạo đi ra, từng nào vũ khí gọi là gươm giáo đao thương tiếp tục hóa đi ra vật vứt. Cái loại nhằm chặt cây thực hiện mác bại liệt, đời xưa người tao vác chuồn tiến công Tần xua Sở được, chứ đời ni với sử dụng nó tạo sự trò vè gì! Phải biết vũ trang của những người Pháp tinh nhuệ nhất rộng lớn của những người bản thân muôn đợt ngàn lần[12]. Con đàng dò xét tìm tòi vũ trang bị thất vọng, bàn tính mãi, ở đầu cuối chỉ từ cơ hội xuất dương cầu viện.
  • Liên kết với những tổ chức triển khai kháng chiến không giống. Tại phía trên với nhị sự khiếu nại xứng đáng lưu ý, bại liệt là:
    • Năm 1906, Phan Bội Châu tranh giành thủ sự tán thành của Phan Châu Trinh, tuy nhiên ko thành công xuất sắc, vì thế ông Trinh phản đối căn nhà trương giữ lại nền quân căn nhà, cách thức đảo chính vũ trang và việc mẹo cầu nước ngoài viện. Bởi theo đòi ông, mong muốn cứu vớt được nước căn nhà, nên theo đòi tuyến đường dân căn nhà và cách tân xã hội, bằng sự việc nâng lên dân trí và dân quyền rồi mới mẻ rất có thể mẹo tính được việc khác[13] Tuy nhiên, Phan Châu Trinh rất rất hoan nghênh việc Duy Tân hội tiếp tục hoạt động được một trong những học viên đi ra quốc tế tiếp thu kiến thức và thông dụng những tư liệu, thơ ca truyên truyền dạy dỗ quốc dân nhập nước[14]. Năm 1906, Phan Châu Trinh về nước và vạc động trào lưu Duy Tân.
    • Cũng nhập năm này, Phan Bội Châu theo đòi đàng TP. Lạng Sơn về nước. Ông với cho tới bắt gặp Hoàng Hoa Thám ở Phồn Xương (Yên Thế, Bắc Giang). Sau rộng lớn mươi ngày trao đổi, thủ lĩnh chúng ta Hoàng đồng ý thâm nhập Duy Tân hội, và thuận ứng viện Khi Trung Kỳ khởi nghĩa, nhận giúp sức và chở che những nghĩa sĩ Trung Kỳ đi ra Bắc ẩn núp một Khi bị quân Pháp lùng bắt.

Suy yếu đuối và tự động giải tán[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 3 năm 1908, trào lưu "cự thuế khất thuế" (tức trào lưu chống thuế thuế Trung Kỳ) nổi lên rần rộ ở Quảng Nam rồi nhanh gọn lẹ lộn ra những tỉnh không giống. Bị thực dân Pháp trả quân đàn áp, nhiều hội viên nhập trào lưu Duy Tân và Duy Tân hội bị tóm gọn, nhập số bại liệt với Nguyễn Hàm, một yếu đuối nhân của hội[15].

Đang khi đó thì nhị phái viên của hội là Hoàng Quang Thanh và Đặng Bỉnh Thành lại bị Pháp đón bắt được Khi kể từ Nhật về TP. Sài Gòn nhận chi phí quyên hùn mang lại trào lưu Đông Du. Sau bại liệt, những bố mẹ bị buộc nên gọi những con trẻ đang được du học tập bên trên Nhật về, những hội buôn với bám líu cho tới trào lưu bị nhà đá xét và những người dân với tương quan đều bị tóm gọn bớ.

Tiếp theo đòi nữa là, nhằm tận khử trào lưu, Pháp còn ký với Nhật hiệp ước nhập mon 9 năm 1908. Theo bại liệt, Pháp mang lại Nhật nhập nước Việt Nam mua sắm bán; thay đổi lại, Nhật sẽ không còn cho những căn nhà cách mệnh và lưu học viên nước Việt Nam ở Nhật nữa. Sau Khi cử công an cho tới ngôi trường Đông Á đồng văn thư viện nhằm giải thể học viên người Việt, mon 3 năm 1909, Cường Để và Phan Bội Châu cũng trở nên trục xuất. Đến phía trên, trào lưu Đông Du tuy nhiên Phan Bội Châu và Duy Tân hội tiếp tục dày công kiến tạo trọn vẹn tan tung, kết đốc một hoạt động và sinh hoạt cần thiết của hội.

Xem thêm: lãnh thổ nước ta trải dài

Lúc này, ở nhiều điểm nội địa, từng hoạt động và sinh hoạt quyên hùn tài chủ yếu và sẵn sàng vũ trang đảo chính của Duy Tân hội cũng trở nên thực dân mang lại quân cho tới đàn áp kinh hoàng. Những người sinh sống sót sau những mùa xịn tía đều nên ở lặng, hoặc vượt biên giới quý phái Trung Quốc, Xiêm La, Lào nhằm mẹo tính nối tiếp lâu lâu năm.

Cuối năm 1910, Phan Bội Châu gửi một đại phần tử hội viên (trong bại liệt có tầm khoảng 50 thanh niên) ở Quảng Đông về kiến tạo địa thế căn cứ địa ở quý khách Thầm (Xiêm La). Tại phía trên, chúng ta bên nhau cấy cày, tiếp thu kiến thức và rèn luyện võ nghệ nhằm sẵn sàng cho 1 plan phục quốc trong tương lai.

Thượng tuần mon 5 năm Nhâm Tý (tháng 6 năm 1912), nhập cuộc "Đại hội nghị" bên trên kể từ đàng căn nhà Lưu Vĩnh Phúc ở Quảng Đông (Trung Quốc), với nhộn nhịp đầy đủ đại biểu từng tía kỳ tiếp tục ra quyết định giải thể Duy Tân hội và xây dựng nước Việt Nam Quang phục hội, tức thay cho thay đổi tôn chỉ với căn nhà nghĩa binh căn nhà quý phái căn nhà nghĩa dân căn nhà nhằm đánh xua quân Pháp, phục sinh nước Việt Nam, xây dựng nước Cộng hòa Dân quốc tạo lập Việt Nam [16], đáp ứng nhu cầu tình hình gửi vươn lên là mới mẻ bên trên ngôi trường quốc tế.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phong trào Duy Tân
  • Việt Nam Quang phục Hội

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lược theo đòi Đại cương lịch sử vẻ vang Việt Nam (Tập 2), tr, 145-146.
  2. ^ Trong Tự Phán Phan Bội Châu tiếp tục phân tích căn nhà trương này là của Nguyễn Hàm. Ông kể: Tiểu La thưa với tôi rằng: "Một Khi tao cử sự, trước không còn nên thu lòng người...Vả lại chuẩn bị tính việc rộng lớn, vớ nên trù với khoản chi phí thiệt to tướng. Kim chi phí việt nam là ở Nam Kỳ, tuy nhiên khai quật đi ra Nam Kỳ là công đức triều Nguyễn thực hiện. Vua Gia Long lấy lại nước rặt là nhờ tài lực ở nhập ấy. Bây giờ nếu như tao tìm kiếm được chủ yếu loại Gia Long, bịa thực hiện minh căn nhà, hiệu triệu Nam Kỳ vớ tác động mau lắm" (Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990, tr 36).
  3. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 43.
  4. ^ Việt sử tân biên, sách tiếp tục dẫn, tr. 360.
  5. ^ Theo Phan Bội Châu niên biểu (nhà xuất phiên bản Văn Sử Địa, Hà Nội Thủ Đô, 1957, tr. 53).
  6. ^ Trong đợt cây viết đàm thân thuộc Phan Bội Châu và Tôn Dật Tiên (tức Tôn Văn hoặc Tôn Trung Sơn), căn nhà cách mệnh Trung Quốc này tiếp tục đả kích căn nhà trương quân căn nhà lập hiến của Duy Tân hội. Tuy nhiên, Phan Bội Châu và những member không giống nhập hội (nhất là Nguyễn Hàm) vẫn tin cẩn rằng nó là 1 trong "biện pháp" hiệu quả so với hoạt động và sinh hoạt cách mệnh cứu vớt nước khi bấy giờ, nhất là ở Nam Kỳ. Bởi dân ở phía trên vẫn tồn tại lưu giữ triều đại cũ, nên mong muốn hấp dẫn sự liên minh của mình, rất cần được xướng lên việc "phù trợ quân vương" nhằm lôi kéo lòng người (theo group Đinh Xuân Lâm, tr. 143). Còn GS. Nguyễn Văn Trung thì nhận định rằng, quân căn nhà lập hiến chỉ là 1 trong lá bài bác thể hiện nhằm mộ, hàng phục lòng dân, chứ không cần hẳn là 1 trong căn nhà nghĩa tuy nhiên Phan Bội Châu không còn tin tưởng theo đòi và mong muốn triển khai. Bởi trong tương lai Khi Cách mạng Tân Hợi (1911) thành công xuất sắc ở Trung Quốc, chủ yếu cụ Phan là kẻ trước tiên đưa ra và cũng chính là người tranh biện nhiệt huyết nhất nhằm bảo đảm căn nhà nghĩa dân căn nhà, và ở đầu cuối và đã được phần đông gật đầu đồng ý (sách ở mục xem thêm, tr. 209).
  7. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập (Tập 6), tr. 77.
  8. ^ Theo group Đinh Xuân Lâm, tr.141.
  9. ^ Theo sự hùn ý của Lương Khải Siêu về sách lược chống Pháp, Phan Bội Châu ghi chép "Việt Nam vong quốc sử". Sau bại liệt ông Siêu đề tựa và in hùn cuốn sách này.
  10. ^ Ở Nam Kỳ, trào lưu Đông Du đã nhận được được sự giúp sức rất rất tích rất rất của tri phủ Gilbert Trần Chánh Chiếu. Ông này tiếp tục lập đi ra hotel Nam Trung nhằm thực hiện điểm chạm chán của tuy nhiên tình nhân nước, lập Minh Tân technology xã, nhằm vừa vặn chấn hưng công-thương-nghiệp, vừa vặn để sở hữu chi phí cỗ vũ trào lưu Đông Du. Hình như, với tầm quan trọng là căn nhà cây viết tờ Nông cổ mín đàmLục tỉnh tân văn, ông còn mang lại đăng báo những bài bác với tư tưởng chống Pháp. phần lớn thân sĩ không giống ở đó cũng nhập cuộc Duy Tân hội và nhiệt tình băn khoăn cho việc nghiệp công cộng như Đặng Thúc Liêng, Nguyễn Thần Hiến, Ông Đức An Khương, Bùi Chí Nhuận, v.v... (theo Phạm Văn Sơn, tr. 371).
  11. ^ Theo tư liệu của sở Mật thám Pháp, Nguyễn Thành với mối liên hệ ngặt nghèo với 72 hạ tầng "thương hội" nhập toàn miền (theo Chương Thâu, 100 năm xây dựng Duy Tân hội - Thân thế và sự nghiệp Tiểu La Nguyễn Thành, kỷ yếu đuối hội thảo chiến lược 100 năm xây dựng Duy Tân hội)
  12. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 285-286)
  13. ^ Vì căn nhà trương và cách thức đấu tranh giành không giống nhau, nên trào lưu Duy Tân còn được gọi là Minh xã, vì thế hoạt động và sinh hoạt công khai minh bạch, theo đòi đàng lối dân căn nhà, căn nhà trương "ỷ Pháp tự động cường". Còn Duy Tân hội tự Phan Bội Châu tạo nên còn được gọi là Ám xã, vì thế hoạt động và sinh hoạt kín đáo, theo đòi đàng lối quân căn nhà, căn nhà trương "bài Pháp giành độc lập".
  14. ^ Theo Nhóm Đinh Xuân Lâm, tr. 148.
  15. ^ Nguyễn Hàm bị hành hạ chuồn Côn Đảo và mất mặt bên trên bại liệt năm 1911.
  16. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 178.
  • Phan Bội Châu, Phan Bội Châu toàn tập. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990.
  • Đinh Xuân Lâm (chủ biên) - Nguyễn Văn Khánh - Nguyễn Đình Lễ, Đại cương cương lịch sử vẻ vang Việt Nam (Tập 2). Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2006.
  • Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 5, Tập thượng). Tác fake tự động xuất phiên bản, TP. Sài Gòn, 1963.
  • Nguyễn Văn Trung, Chủ nghĩa thực dân Pháp ở nước Việt Nam, thực tế và huyền thoại. Nam Sơn xuất phiên bản, TP. Sài Gòn, 1963.
  • Chương Thâu, Lời trình làng mang lại quyển Thơ văn Phan Bội Châu. Nhà xuất phiên bản Văn học tập, Hà Nội Thủ Đô, 1985.
  • Dương Kinh Quốc, Việt Nam những sự khiếu nại lịch sử vẻ vang (1858-1918). Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2001, tr 285.
  • Châu Yến Loan, Tiểu La Nguyễn Thành, người khai sáng sủa Duy Tân hội